door

cedgroep

Even stilstaan bij dans

Natasja van Dijk – CED Groep

Yasmine zet een dansliedje op. ‘Kom op kinderen, we gaan even lekker bewegen!’ Niet veel later staan de meeste kinderen enthousiast mee te dansen. Wanneer Yasmine het liedje op pauze zet, bevriezen de kinderen vrijwel onmiddellijk. Zodra het liedje verder gaat, dansen ze weer verder.

Zowel in de kinderopvang als op scholen wordt regelmatig even gedanst als tussendoortje. Het wordt gebruikt als energizer en vooral als beweegmoment. Kinderen zitten tegenwoordig veel stil [1, 2], dus elk moment dat de kinderen kunnen bewegen is mooi meegenomen.

Nu is het logisch dat je door te dansen de ontwikkeling van de grove motoriek bevordert. Daarnaast beleven veel kinderen plezier aan dansactiviteiten, wat kan bijdragen aan hun welbevinden. Maar door dansen bewust in te zetten, bevorder je nog veel meer ontwikkelingsgebieden.

Dans en sociaal-emotionele ontwikkeling

Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar het effect van dans op de sociaal-emotionele ontwikkeling [4]. Hieruit blijkt dat dansen een positief effect geeft alle onderdelen van de sociaal-emotionele ontwikkeling. Dans bevordert het zelfbewustzijn, oftewel het herkennen van onder meer de eigen emoties, gedachten, waarden en hoe die het gedrag beïnvloeden. Kinderen worden zich ook meer bewust van hun eigen lichaam, hoe het beweegt en reageert. Dit zorgt er vervolgens voor zij meer controle krijgen over hun lichaam en bewegingen.

Dans is ook een manier om je non-verbaal te uiten. Zo leren kinderen om met dans hun emoties te uiten én de emoties van anderen te herkennen. Tenslotte dans je op de groep of in de klas meestal samen met anderen. Dit zorgt voor een gevoel van verbinding en positieve sociale interacties.

Dans en taalontwikkeling

Je verwacht het niet direct, maar met dans stimuleer je de taalontwikkeling. Door gebaren en bewegingen kun je woorden uitbeelden, doordat je motorische en verbale informatie integreert blijven de nieuwe woorden steviger in het geheugen hangen [5]. Door al dansend op passende muziek door de dierentuin te gaan, blijven de namen van de verschillende dieren dus beter beklijven. Zo maken de kinderen zich lang bij de giraffen, stampen zij bij de olifanten en sluipen ze als tijgers. Deze manier van woorden leren valt onder embodiment: leren met je lichaam. Embodiment zie je ook terug bij Taaldans [6], waarbij kinderen al dansend en spelend taal leren.

Dans en rekenontwikkeling

Embodiment speelt eveneens een rol bij rekenen. Vaak wordt dit al automatisch toegepast door leerkrachten, bijvoorbeeld door iets aan te wijzen of met de handen de vorm van een driehoek uit te beelden [7]. Bij dansen komen, vooral wanneer je de begrippen benoemt, veel rekenbegrippen aan bod die je kunt ondersteunen met bewegingen. Denk maar eens aan: ‘Doe twee stappen naar voren, doe je handen omhoog, maak jezelf groot.’ Bij rekendans [6] wordt veel aandacht besteed aan de koppeling tussen dans en rekenen.

Dans en executieve functies

Met dans stimuleer je de ontwikkeling van de executieve functies, zoals het werkgeheugen, de inhibitie en de flexibiliteit [8]. Door bewegingen van de pedagogisch professional of leerkracht te imiteren, te herhalen én doordat de bewegingen gecombineerd worden met muziek en verschillende taal- en rekenbegrippen ondersteunen stimuleer je het werkgeheugen. Een stopdansje is een ideale manier om inhibitie (de innerlijke rem op gedrag) te stimuleren. Bij een stopdansje mogen de kinderen zolang de muziek speelt naar eigen inzicht dansen, maar moeten ze stilstaan zodra de muziek stopt. Je doet een beroep op de flexibiliteit door bijvoorbeeld tempowisselingen in de muziek in te zetten. De kinderen worden dan gestimuleerd om hun bewegingen hierop aan te passen.

Kortom, dans is zoveel meer dan een fijn beweegtussendoortje. Door te dansen zijn de kinderen niet alleen lekker aan het bewegen, maar ontwikkelen zij ongemerkt allerlei vaardigheden [9].

Yasmine neemt de kinderen mee naar de speelzaal. Ze zet daar het ‘Carnaval der dieren’ van Saint Saëns op. ‘Het is feest en de dieren lopen in een optocht. Wij gaan doen alsof we de dieren zijn.’ Op de muziek stampen de kinderen rond als olifanten, springen ze rustig als kangoeroes en fladderen zij rond als vogels. Yasmine zet de muziek op pauze: ‘Zo komt de zwaan, hoe beweegt een zwaan? Hoe kunnen wij dansen als een zwaan?’ Anna roept: ‘Die heeft een lange nek!’ Aaron laat al wapperend met zijn armen zien hoe een zwaan beweegt. Wanneer Yasmine de muziek weer laat spelen, bewegen alle kinderen op hun eigen manier als zwaan door de speelzaal.

Referenties